TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI

TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI

Günümüzde teknoloji artık bir gerekliliktir ve teknolojik aletler hayatımızda önemli bir yer edinmektedir. Neredeyse her ailenin evinde bilgisayar, tablet, televizyon, akıllı telefon ve internet bulunmaktadır. Yeni nesil çocuklar teknolojinin içine doğmakta, teknolojik aletleri çok erken yaşta kullanmaya başlamaktadır. Yetişkinler de teknolojiyi ihtiyaç dahilinde kullanmakta hatta birçok yetişkin bağımlılık düzeyinde teknolojik aletleri kullanmaktadır.  Teknoloji özellikle hayatımızı kolaylaştırdığı için avantaj olarak görülmektedir. Fakat teknolojinin birçok dezavantajı da mevcuttur. Hele ki söz konusu çocuklar ise dezavantajları daha çok dikkat çekmektedir.

Teknolojik aletler ihtiyaç düzeyinde kullanıldığında fayda sağlamaktadır. Teknolojik aletler aşırı kullanıldığında ise çocuklarda; beyin tembelleşmesi, sosyal ilişkilerin zayıflaması, uzun süre oturdukları için kemikleri güçlü olmaması, dikkatlerini toplamakta zorlanmaları gibi sonuçlarla karşılaşılabilir. Teknolojik aletleri kullanma süreci bağımlılık düzeyine geldiğinde artık insana zarar vermeye başlamaktadır. Peki nedir teknoloji bağımlılığı? Teknolojiyi kullanmada ve onunla ilişkide kişinin iradesini kaybetmesi, kendini denetleyememesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlaması halidir teknoloji bağımlılığı. Teknoloji kullanım süresinin artmasının çocuklar üzerinde olumsuz etkileri vardır

Eğer bir çocuk;

  • Devamlı bilgisayar oyunu oynamak istiyorsa,
  • Oyun oynamadığı zamanlarda aklı hep oyunlarında kalıyorsa,
  • Bilgisayar oyunları yüzünden uykusuz kalıyor, derslerine çalışmıyor ve başarısı düşüyorsa,
  • Bilgisayar, tablet vb. başındayken zamanın nasıl geçtiğini fark etmiyorsa,
  • Bilgisayar, tablet vb. yüzünden arkadaşlarından uzak kalıyor, ailesiyle arası bozuluyorsa,
  • Yemeklerini bile bilgisayar, tablet vb. başında yemek istiyorsa teknoloji bağımlısıdır.

Peki çocuklar nasıl teknoloji bağımlısı haline gelir?

Çocuk merak ettikçe keşfeder, bu olması gereken olumlu bir durumdur. Çocuğun teknolojiyle tanışması da merak etme ile başlar. Çocuk başta sadece oyunu merak ederken bir süre sonra kendini uzun süre oyun oynarken bulur. Arkadaşlarının ya da aile bireylerinin de teknolojik aletleri sık kullanıyor olması çocukları etkiler, teknolojik aletlere yönelme isteğini arttırır. Canı sıkılan çocuk boş zamanlarının çoğunu teknolojik aletlerle geçirmeye başlar. Oyun oynama video vb. izleme süreçleri alışkanlık haline gelmeye başlar. Bir süre sonra bu alışkanlıklar bağımlılığa dönüşür ve çocuk artık teknolojik aletler olmadan yapamaz hale gelir. Bilgisayar ve tablet kullanmak artık çocuk için yemek yemek, su içmek gibi önemli hale gelir. Bu aşamaya gelen çocuk bilgisayardan tabletten ayrı kalamaz. Ayrı kaldığı durumlarda mutlu olamaz. Çocuk dışarı çıkmak, gezmek yerine hep bilgisayar, tablet ile vakit geçirmek ister.

Anne Babaya Öneriler

Peki ne yapmak gerekir?

Öncelikle teknolojik aletler ebeveyn için bir kurtarıcı olmamalıdır. Yemek yemediği için, dışarıdaki herhangi bir ortamda söz dinlemediği için, vakit olmadığı için ve benzeri birçok durum için çocuklar tablete, televizyona, cep telefonuna yönlendirilmemelidir.

Sınır koyulmalıdır. Yani ev ortamında teknolojik aletleri kullanmaya yönelik uygun kurallar belirlenmelidir. Ve bu kurallar bütün aile bireyleri için geçerli olmalıdır. Eğer ebeveynler akşamın önemli bir bölümünü teknolojik aletlerle geçiriyorsa, çocukla iletişim kurarken bir yandan teknolojik aletlerle ilgileniyorsa, çocukla yaşanılan problemleri teknolojik aletler yoluyla çözmeye çalışıyorsa; çocuktan teknolojik aletlerden uzak kalması beklenmemelidir.

Belirlenen kurallar net bir şekilde açıklanmalı ve bu kurallar ebeveyn davranışlarıyla desteklenmeli, kararlı ve tutarlı bir şekilde sürdürülmelidir. Burada hatırlatmalar yapılmalıdır. Örneğin; belirlenen günlük internet kullanma süresi biter bitmez direk çocuğun elinden teknolojik aleti almak yerine; son 15 dk sürecinde zamanın dolacağına yönelik hatırlatmalar yapabilirsiniz. Böylece çocuk kendini hazırlamış olur. Bazen de çocuk oyunun son aşamasına gelmiştir zamanının dolmasına 5 dk oyunun bitmesine 10 dk kalmıştır. Böyle bir durumda oyunun bitmesine izin verebilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken şey; çocuğun bunu kullanarak sık sık internet kullanma süresinin dolmasına yakın yeni bir oyuna başlamaması olacaktır.

Tabiki de çocuğunuz, hatırlatma yaptığınız halde oyunu bırakmak istemeyebilir ve bu süreçte çatışma yaşanabilir. Çocuğunuz oyun oynarken kendini kaptırmakta ve gerçek dünyadan kopmaktadır. Bu noktada çocuğun alanına girerek köprü kurmak ve ona gerçek dünyaya geçişte yardımcı olmak yaşanan çatışmanın şiddetini azaltma konusunda etkili olabilir. Bu köprüyü nasıl kurabilirsiniz? Zamanın dolmasına yakın çocuğunuzun yanına gidip oynadığı oyun hakkında çeşitli sorular sorabilirsiniz. Bu süreçte çocuğunuz cevap verene kadar sorular sormaya devam edin, çocuğunuz size cevap verdiğinde gerçek dünyaya geçişe başlayacaktır. Tam da o anda artık zamanının dolduğundan ya da yapması gereken diğer sorumluluklardan bahsedebilirsiniz. Böylece çocuğunuz size daha sakin tepki verebilecektir.

Çocuklarınızla kaliteli vakit geçirebilirsiniz. Televizyon, tablet, bilgisayar, cep telefonunun kapalı olduğu; çocukla karşılıklı etkileşim içerisinde olduğunuz ortamları arttırabilirsiniz. Böylece çocuk teknolojik aletler dışında geçirilen zamanların da keyifli hatta daha keyifli olduğunu görebilecektir. Çünkü çocuğunuzun teknolojik bir oyun arkadaşından ziyade sevgi dolu bir aileye ihtiyacı vardır. Teknolojiyi hayatımızdan çıkarmak mümkün değil ama teknolojiyi kontrollü kullanmak mümkündür!

İlkokul Rehber Öğretmeni

Sevim ÖZÇINAR ÖZDEMİR

Author: admin