MAHREMİYET

MAHREMİYET

Mahremiyet eğitimi çocukların özel alanlarının olduğunu fark etmelerini, özel alanlarını korumalarını, başkasının özel alanlarının var olduğunu fark etmelerini, sosyal hayat içinde kendileri ile diğerleri arasında sınır koyabilmelerini, desteklemektedir. Çocuklarda mahremiyet eğitimi 4 yaştan itibaren verilmeye başlanabilir. Aile içinde verilen mahremiyet eğitiminin çocuk üzerindeki olumlu etkileri vardır.

Peki nasıl verilmelidir mahremiyet eğitimi?

Mahremiyet eğitimi öncelikle çocuğunuzun özel bir alanının olduğunu kabul etmekle başlar, çocuğunuzun tercihlerinin olduğunu, isteklerinin olduğunu, onun sizden bağımsız bir birey olduğunu kabul etmek gerekir. Bu demek değil ki çocuğumuzun her istediğini yapacağız! Hayır, her istediğini yapmayacağız. Onun isteklerini dinleyeceğiz, kendini ifade etmesini sağlayacağız, geribildirimler vereceğiz, alternatifler sunacağız, ikna edeceğiz. Aynı zamanda ebeveyn olarak da alternatiflere açık olacağız.

Okul öncesi dönemden itibaren çocuğunuzun, tuvaletini yapma, yemek yeme, giyinip soyunma, kendi yatağında yatma durumlarını kendi başına yapması yönünde desteklemeniz önemlidir. 5-6 yaşlarındaki bir çocuk kişisel ihtiyaçlarına yönelik, bir yetişkinin yapabileceği birçok şeyi yapabilmektedir. Zaman zaman çocuğunuz desteğe ihtiyaç duyabilir. Çocuğunuza; ihtiyaç duyduğu durumlarda destek vermelisiniz. Çocuğunuzun yapabileceği şeyleri kendisine izin vermeden onun yerine yapmaya çalışırsanız, bir süre sonra çocuğunuz yapabildiklerini bile yapmak istemez hale gelecektir. Kendi ihtiyaçlarını kendisi karşılayan, sınırlar ölçüsünde kendi kararlarını kendisi verebilen çocuk; bir birey olduğunu fark eder, bağımsız bir şekilde hareket edebilir. Böylece ebeveynin olmadığı ortamlarda da kendine yetebilen, kendini ifade edebilen, özgüveni yüksek, baş etme becerisine sahip, mutlu bir çocuk haline gelir.

Kendine yetebilen, kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen, kendini ifade edebilen çocuklar yetiştirdikçe aslında mahremiyet eğitimini de vermiş oluyoruz. Bu süreçte çocuğunuzun kendi bedenine yönelik bilgilendirilmesi gerekir. Örneğin vücudunda özel bölgelerin olduğu bilgisi önemlidir. Bu özel bölgelerin göğüs, bacak arası, kalça ve dudak olduğu bilgisi verilmelidir. Dudak dışındaki bölgelere kimsenin bakmaması ve dokunmaması gerektiği, sevdikleri insanları öperken dudaklarından değil yanakların öpebilecekleri bilgisi verilmelidir. Çocuğunuza; özel bölgelerine kimsenin bakmaması ve dokunmaması gerektiği bilgisi ile birlikte aynı zamanda çocuğunuzun da bir başkasının özel bölgelerine bakmaması ve dokunmaması gerektiği bilgisi verilmelidir. Herhangi birinin çocuğunuzun özel bölgesine bakmaya ya da dokunmaya kalkışması durumunda ne yapacağı konusunda çocuğunuzu bilgilendirmelisiniz. Böyle bir durumda yapacağı ilk şey HAYIR diyerek bağırmaktır. Ardından o ortamdan uzaklaşıp, güvendiği insanlara (anne, baba, güvendiği aile büyükleri, öğretmen..) durumu anlatmalıdır. Çocuğunuz hangi durumla karşılaşırsa karşılaşsın size her şeyi anlatabilmeli, kendisine kızacağınızdan korkmamalıdır.

Bedeninin kontrolü çocuğunuzun elinde olmalıdır. Ebeveyn olmanız çocuğunuzun vücudunun her bölgesine istediğiniz zaman dokunabileceğiniz anlamına gelmez. Çocuğunuzun vücuduna dokunurken lütfen ondan izin isteyin. ‘Üzerini değiştirmene yardımcı olabilir miyim?’ ‘Seni öpebilir miyim?’ ‘Sana sarılabilir miyim?’ ‘Tuvalet temizliğine yardım etmemi ister misin?’ Çocuğunuza saygı duyun, çocuğunuz ancak kendisi izin verdiğinde bedenine dokunulabileceğini fark etsin.

  • Çocuklarınızı dudaklarından öpmeyin.
  • Çocuklarınızın özel bölgelerini sevgi objesi olarak kullanmayın.
  • Komşunuzun ya da akrabanızın çocuğunuzu öpmesi ya da sarılması konusunda çocuğunuzu zorlamayın.
  • Eğer çocuğunuz herhangi birinin kendisini öpmesini istemiyorsa; ayıplanma korkusu yaşamak yerine çocuğunuza saygı duyun.
  • Çocuğunuzun odasına izin alarak girin. Aynı şekilde çocuğunuzun da sizin odanıza izin alarak girmesine özen gösterin.
  • Çocuğunuzu, tuvaletin kapısını kapalı tutması konusunda destekleyin.
  • Çocuğunuzu, özel bölgelerini kendisinin temizlemesi konusunda destekleyin.
  • Çocuğunuzu; herkesin içinde giyinip soyunamayacağı, odasında giyinip soyunabileceği konusunda destekleyin.
  • Çocuğunuzu, kendi yatağında yatması yönünde destekleyin.
  • Çocuğunuza yönelik aşkım, sevgilim.. gibi ifadeler kullanmayın.
  • Mahremiyetin göz ardı edildiği durumlarla karşılaşıldığında duruma tepki gösterin.

Eğer siz çocuğunuza mahremiyet eğitimi verirseniz, çocuğunuza bir birey olarak saygı duyarsanız; çocuğunuz kendisine saygı duyulmayan bir durumla karşılaştığında tepkisini rahatlıkla verebilecektir.

İlkokul Rehber Öğretmeni

Sevim ÖZÇINAR ÖZDEMİR

Author: gonca sezer