ÇOCUĞUM ÖDEV YAPMAK İSTEMİYOR

ÇOCUĞUM ÖDEV YAPMAK İSTEMİYOR

Çocuğum ders çalışmak istemiyor, ödevini yapmak istemiyor, kitap okumak istemiyor, hadi demeden yapmıyor… ve benzeri bir çok cümleleri ebeveynlerin kullandıkları görülür. Çoğu çocuk için daha eğlenceli ve keyifli şeyleri yapmak varken ders çalışmak ödev yapmak kitap okumak daha sıkıcıdır ve bu yüzden yapmaya istekleri olmayabilir. Hele ki teknoloji çağında her şey bu kadar hızlıyken her şeye kolayca ulaşmak mümkünken, çaba sarf etmeden birçok şeyi elde ettiklerini de düşünürsek ve hatta birçok ihtiyaçlarının da ebeveynler tarafından karşılanma durumu da söz konusuysa bu durum kaçınılmaz bir sonuç olmaktadır.

Aslında bakıldığında ders çalışma alışkanlığı bir sorumluluktur. Yaşına uygun sorumluluklarını yerine getiren bir çocuğun ders çalışma ödev yapma süreçlerinde daha az problem yaşadığını, daha planlı olduğunu ve ders çalışma sürecinin daha kolay, kısa ve sorunsuz geçtiğini görmekteyiz.

Her çocuk zaman zaman ödev yapmak istemeyebilir ya da bazı çocuklara daha sık hatırlatma yapmak gerekebilir. Bunlar normal süreçlerdir. Ödev yaparken yaşanan problemler sürekli devam ediyorsa çocuk ders çalışmayı ve ödev yapmayı önemli ölçüde reddediyorsa bu durum ciddi bir problem haline gelir.

Ödev yapmakta ciddi ölçüde zorlanmanın birçok nedeni olabilir.

Nadiren karşılaşılan nedenler çocukta; zeka, algılama, dikkat, görme, işitme ya da tanı gerektiren yetersizlikler alanlarında aksaklıklar olabilir. Bu alanlarda aksaklık olması öğrenmesini, ödev yapmasını olumsuz yönde etkileyecektir. Bu süreçte çocuğun mutlaka uzman desteği alması gerekir.

Sıklıkla karşılaşılan nedenler; çocuğun yeteri kadar sorumluluk almaması, aile ortamında yaşanan aksaklıklar olabilir.

Ödev yapma sürecinde aile ortamından kaynaklanabilecek problemlere bakıldığında;

  • Anne baba arasında problemler varsa,
  • Ciddi bir kardeş kıskançlığı varsa,
  • Çocuk anne baba yeteri kadar kaliteli zaman geçiremiyorsa,
  • Ev ortamında belli bir düzen yoksa,
  • Çocuğun ders çalışabileceği uygun bir ortam yoksa,

Çocuk ödev yapmak istemeyecektir. Ve belki de on beş dakikalık bir ödev neredeyse bir saati bulacaktır.

Okul ortamında öğretim yöntemlerinden, öğretmen öğrenci ilişkisinden kaynaklanan problemler de söz konusu olabilir. Böyle durumlarda okul ve öğretmenlerle iletişime geçilip iş birliği yapılmasında fayda vardır.

Ödev yapma süreci problemli oldukça; hem zaman kaybı olacak hem de ebeveyn çocuk ilişkisi bozulacaktır. Bu da durumun daha kötüye gitmesi demektir. Bir süre sonra ebeveynin tahammül seviyesi düşecek, çocuğun olumsuz tepkileri artacak ve ödev yapma süreci bir işkence haline gelecektir.

Ne yapmak gerekir?

İlk yapılması gereken çocuğa sorumluluk vermektir. Çocuğunuza sorumluluk vermiyorsanız çocuk ödev sorumluluğunu anne babaya yüklemişse ödev yapmak istemeyecektir.  Yaşına uygun verilen tüm sorumluluklar (çantasını hazırlama, odasını toplama, kıyafetlerini katlama, kirliye atma, kıyafetlerini giyme, ayakkabılarını giyme, oyuncaklarını toplama, yemek masasını düzenlemeye yardımcı olma,…) çocuğun ödev sorumluluğunun farkında olmasını sağlayacaktır. Diğer sorumluluklarını yerine getirdikçe ödev sorumluluğunun bilince varacaktır.

Çocukla iş birliği yapılmalıdır. Ödev yapma süreciyle ilgili kararlar almadan önce sorumluluklardan bahsedebilirsiniz. Evde yaşayan her bir bireyin sorumluluklarının olduğundan bahsedip ödev yapma sorumluluğunun da çocuğa ait olduğunu fark ettirebilirsiniz.

Çocukların karar verme süreçleri desteklenmelidir. Örneğin ebeveyn çocuğa şu saatte ödev yap dediğinde çocuk bunu yapmak istemeyebilir ama ödev yapacağı zamana kendi karar verdiğinde bu kurala daha çok uyum sağlayacaktır, çünkü kendisi karar vermiştir. Bazı çocuklar okuldan gelir gelmez ödevi yapıp bitirmek ister, bazıları biraz dinlenmek oyun oynamak ardından ödev yapmak ister. Bu sürece çocuk kendisi karar verebilir. Önemli olan çocuğun alınan kararlara uyması ve planlanan zaman içerisinde ödevini yapması, uyku saatini geçirmemesidir. Burada ebeveyn kontrol etme görevini üstlenmelidir. Diyelim ki alınan kararlar uygulanmadı ve ödev bitmedi. Uyku saati geldiyse ödevini bitirmeden uykuya geçmesi sağlanmalıdır. Ertesi gün ödevini yapmamasının sonucuyla okul ortamında kendisi karşılaşmalıdır. Böylece ne de olsa annem/ babam ödevime yardım eder, yaptırtır algısından uzaklaşacak, ödevini kendisi yapması gerektiğini fark edecektir. Ertesi günü çocuğa mutlaka geri bildirim verilmelidir. ‘’Bir gün önce ödevi neden bitmedi, okulda kendisini nasıl hissetti, bugün ödevini zamanında yapmak için neler yapabilir ‘’ üzerine konuşulmalıdır. Eğer alınan kararı uygulamadıysa uygulaması yönünde destek olunmalı ya da birlikte ödev düzeniyle ilgili yeni karar alınması tercih edilmelidir. Bu süreçte öğretmenine bilgi verilmesinde fayda vardır. Bu durum her zaman işe yaramayabilir. Eğer sizin çocuğunuzda bu uygulama işe yaramaz ve arka arkaya ödev yapmadan gitmeye başlarsa bir sonraki adım ödev yapmadan gitmesine izin vermemektir. Yine çocukla iş birliği içinde uygulanabilir bir program hazırlayabilirsiniz. Programı hazırladıktan sonra ödev yapma zamanı olarak belirlediğiniz zaman diliminde çocuğun başka bir şeyle ilgilenmesini engellemeli, ödev yapma süreci desteklenmelidir. Ödev yapma sürecini desteklemek için, çocuğu motive edebilirsiniz, ödev sonrasında ya da öncesinde ebeveynle kaliteli zaman geçirmek çocuğu rahatlatacak ödev yapma sürecini olumlu yönde destekleyecektir.

Bütün bunların yanında çalışma ortamı çok önemlidir.

Çocuğun ödev yaptığı ortam;

  • Sessiz olmalı
  • Televizyondan ve dikkat dağıtıcı tüm durumlardan uzak olmalı
  • Odasındaki masa tercih edilmeli

Çocuğun;

  • Ödevi kendi başına yapması desteklenmeli(yapamadığı ya da anlamadığı yerlerde ödev sonunda ebeveyninden destek almalı, anlamadığı yerlerde tekrar okuması, anlamaya çalışması desteklenmeli hazır cevaplar verilmemelidir.)
  • İhtiyacı ölçüsünde mola verilmeli
  • Molalar su içme hava alma tuvalet ihtiyacı giderme ve benzeri durumlar olmalı (molalar çok uzun olmamalı, molada televizyon izleme oyun oynama ve benzeri durumlar olmamalı aksi takdirde çocuğun ödeve devam etmesi zorlaşacaktır.)

Çocuğun ders çalışma alışkanlığını kazanması bir süreç gerektirir. Eğer çocuğunuz bu alışkanlığı henüz kazanmamışsa bir anda mükemmeli beklememelisiniz. Sabırla doğru iletişimle ve iş birliği ile adım adım daha iyiye gitmesini desteklemelisiniz. Zamanla, tutarlı ve kararlı davranışlarınızla çocuğunuzun ödev yapma alışkanlığını kazanmasına yardımcı olabilirsiniz. Çocukların bu sorumluluğu kazanması özgüven gelişimine, okul başarısının artmasına yardımcı olacaktır.

İlkokul Rehber Öğretmeni

Sevim ÖZÇINAR ÖZDEMİR

Author: admin